“ลูกบ่นปวดขาเกือบทุกคืน แต่ตอนเช้าก็วิ่งเล่นเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น” หลายครอบครัวอาจเคยพบเจอสถานการณ์แบบนี้และตั้งคำถามว่าลูกเป็นอะไรกันแน่ หรือกำลังมีอาการที่บ่งชี้ถึงโรคร้ายแรงหรือไม่ ?
แท้จริงแล้ว อาการเช่นนี้อาจไม่ใช่โรค แต่คือสิ่งที่เรียกว่าอาการ Growing Pain หรืออาการปวดขาจากการเติบโต ซึ่งแม้จะดูไม่น่ากังวล แต่ก็สร้างความเครียดให้พ่อแม่จำนวนไม่น้อย เพราะมันเกิดขึ้นเป็นช่วง ๆ โดยไม่มีร่องรอยบาดเจ็บให้เห็นชัดเจน
อาการ Growing Pain คืออะไร ?
อาการ Growing Pain คือภาวะที่พบได้ในเด็กวัย 3-12 ปี โดยเฉพาะในช่วงที่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เด็กจะบ่นปวดบริเวณกล้ามเนื้อขา เช่น น่อง ต้นขา หรือหลังเข่า โดยมักเกิดในช่วงเย็น หรือกลางคืน และหายได้เองในตอนเช้า
สิ่งสำคัญ คืออาการนี้ ไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับกระดูก หรือข้อต่อ และไม่ทำให้เกิดอาการบวม แดง หรืออักเสบ ทำให้เด็กสามารถวิ่งเล่นได้ตามปกติในระหว่างวัน ซึ่งนี่คือหนึ่งในลักษณะเฉพาะที่ช่วยแยกแยะจากภาวะอื่น
สังเกตอย่างไรว่าไม่ใช่โรคอื่น ?
แม้ว่าอาการ Growing Pain จะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่ก็มีภาวะอื่น ๆ ที่อาจทำให้ปวดขาได้เช่นกัน ดังนั้นการสังเกตจึงเป็นสิ่งสำคัญ
- ไม่มีอาการบวม แดง หรือร้อน
หากมีอาการบวม แดง หรือรู้สึกเจ็บเมื่อสัมผัส อาจเป็นสัญญาณของการอักเสบ เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ในเด็ก (JIA) ซึ่งควรได้รับการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์
- ไม่มีประวัติบาดเจ็บ หรือกิจกรรมหักโหม
ถ้าเด็กมีอาการปวดหลังจากเล่นกีฬาอย่างหนักหรือเกิดอุบัติเหตุเล็ก ๆ น้อย ๆ ควรพิจารณาว่าอาจเป็นการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็น ไม่ใช่อาการ Growing Pain
- ไม่มีอาการผิดปกติร่วม เช่น มีไข้ เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
ถ้าอาการปวดขาร่วมกับอาการเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะที่ร้ายแรงกว่า เช่น โรคเลือด หรือเนื้องอกกระดูก
แล้วอะไรคือเบื้องหลังของอาการ Growing Pain ?
แม้ในทางการแพทย์จะยังไม่สามารถระบุสาเหตุแน่ชัดของอาการ Growing Pain ได้ 100% แต่มีสมมุติฐานหลายด้าน เช่น
- ความไม่สมดุลของการเจริญเติบโตของกระดูกและกล้ามเนื้อ
- การใช้ร่างกายหนักเกินไปในระหว่างวัน เช่น วิ่ง กระโดด หรือเล่นกีฬา
- ความไวต่อความรู้สึกของเด็กบางคน ซึ่งมีระดับความรู้สึกปวดมากกว่าปกติ
ในบางครั้ง อาการนี้ก็เป็นเพียง “การตอบสนองของร่างกาย” ที่ไม่จำเป็นต้องมีโรคแอบแฝง
วิธีดูแลเด็กที่มีอาการ Growing Pain
หากมั่นใจว่าอาการปวดที่เกิดขึ้น คืออาการ Growing Pain การดูแลสามารถทำได้ง่าย ดังนี้
- นวดเบา ๆ บริเวณที่ปวด โดยเฉพาะก่อนนอน
- ประคบร้อนด้วยผ้าชุบน้ำอุ่น
- ให้ยาพาราเซตามอลในปริมาณที่ปลอดภัย หากอาการปวดรบกวนการนอน (ควรปรึกษาแพทย์ก่อน)
- ให้กำลังใจเด็ก เพราะอาการนี้อาจทำให้รู้สึกไม่สบายแต่ไม่มีอะไรให้มองเห็น ทำให้เด็กบางคนเกิดความวิตก
อย่ามองข้าม แต่ก็ไม่ต้องตกใจ
อาการ Growing Pain ไม่ใช่เรื่องน่ากังวล หากสามารถแยกแยะอาการได้อย่างถูกต้องและไม่พบสัญญาณเตือนถึงโรคอื่นๆ อย่างไรก็ตาม หากลูกบ่นปวดขาบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้แน่ชัด
